Elektriciteit
Brand in huis ontstaat vaak door een kortsluiting of door kapotte elektrische toestellen. Een keuring door een gespecialiseerd bedrijf is verplicht.
- Waarom? Zo weet je zeker dat alles veilig is en voldoet aan de regels. Die regels heten het AREI (Algemeen Reglement voor Elektrische Installaties).
- Wanneer? Als de elektriciteit nieuw is, als je grote dingen verandert en daarna moet je die controle elke 25 jaar herhalen.
- Verzekering is belangrijk. Als er brand is, vraagt je brandverzekering naar het bewijs van die controle. Als je dat attest niet hebt, betaalt de verzekering je misschien niet of minder uit.
Thuisbatterijen
Steeds meer mensen hebben een Li-Ion thuisbatterij in huis. Dat is goed, maar de regels voor de veiligheid lopen nog wat achter. Daarom is het belangrijk dat je zelf slimme keuzes maakt.
Waar zet je de thuisbatterij neer?
- Plek: Plaats de batterij het liefst buiten, of in een ruimte waar niet veel andere dingen staan (zoals een garage of berging).
Weg van de uitgang: Zet de batterij niet in de hal of een andere ruimte waardoor je moet vluchten als er brand is. - Ondergrond: Zorg dat de batterij op een muur hangt die niet kan branden.
- Detectie: Plaats in de buurt van de batterij een rookmelder die verbonden is met je andere rookmelders.
- Controle is verplicht: De batterij is een deel van je elektrische installatie. Laat je elektriciteit daarom opnieuw controleren door een expert volgens de officiële regels (het AREI).
- Kies voor kwaliteit: Koop alleen systemen met een IEC 62619 of UL 9540 keurmerk. Dat betekent dat de batterijen goed getest zijn op oververhitting en de kans op brand.
Het Gevaar van Gas.
Als een lithium-ion batterij kapot gaat, kan er een onzichtbaar en explosief gas vrijkomen (waterstofgas).
Dit gebeurt niet bij normaal gebruik, maar is een risico als de batterij heel warm wordt of beschadigd raakt.
Door te kiezen voor een batterij met het UL- of IEC-keurmerk, verklein je de kans op een probleem en zorg je ervoor dat een klein defect niet uitgroeit tot een onbeheersbare brand of ontploffing.
Isolatie
Als je je dak isoleert, kun je meestal kiezen tussen twee soorten materiaal:
- Kunststof (zoals PIR of PUR).
- Minerale wol (zoals rotswol of glaswol).
Waarom Minerale Wol veiliger is bij brand:
- Kan niet branden: Materialen zoals rotswol of glaswol zijn onbrandbaar. Ze krijgen een heel goede brandklasse (A1/A2).
- Stop de brand van de buren: Woon je in een rijhuis of halfopen bebouwing? Dan is minerale wol extra belangrijk. Het zorgt ervoor dat een brand bij de buren niet via het dak kan overspringen naar jouw huis.
- Veiliger qua rook: Als het toch warm wordt, geeft minerale wol bijna geen giftige rook af. Kunststof isolatie doet dat wel.
Compartimentering: rook en vlammen stoppen
Rook kan zich heel snel door je huis verspreiden. Je moet er dus voor zorgen dat een brand zo lang mogelijk in één ruimte blijft. Dit doe je door goed af te dichten en brandwerend materiaal te gebruiken.
- Gaten dichtmaken: Zorg ervoor dat alle gaten waar leidingen (zoals voor water, gas of elektriciteit) door muren of vloeren gaan, goed worden opgevuld. Gebruik hiervoor bijvoorbeeld minerale isolatie. Zo voorkom je dat rook en vlammen snel kunnen doordringen naar een andere verdieping of ruimte.
- Brandwerende platen: Gebruik brandwerende gipsplaten bij de afwerking van je technische ruimte (waar bijvoorbeeld de ketel of batterij staat). Net zoals je in een badkamer vochtwerende platen gebruikt. Brandwerende platen zorgen ervoor dat een brand langer beperkt blijft tot die ene ruimte.
Enkele voorbeelden van brandoorzaken tijdens verbouwingswerken.
Gevaarlijk!
Gevaarlijke trend: autobatterijen gebruiken als thuisbatterij.
We hebben op internet iets gezien wat best gevaarlijk is: mensen gebruiken autobatterijen als een soort 'thuisbatterij' door ze aan een apparaat (een 'omvormer') te koppelen.
Waarom is dit gevaarlijk?
- Verkeerde plek, verkeerde batterij: Echte thuisbatterijen zijn speciaal gemaakt om veilig in huis te staan, met goede ventilatie. Een autobatterij is dat niet.
- Verborgen explosiegevaar: Als je zo'n zelfgemaakte batterij-opstelling in een kleine, afgesloten ruimte (zoals een garage of berging) plaatst, kan er een onzichtbaar en ontvlambaar gas vrijkomen.
Eén vonkje is genoeg: Als dat gas zich ophoopt, kan een heel klein vonkje (bijvoorbeeld van een schakelaar of een losse draad) al een explosie veroorzaken! - Een autobatterij heeft een heel specifiek laadprofiel en dat is niet hetzelfde als een thuisbatterij: de autobatterij kan teveel opladen of teveel stroom uit de omvormer halen. Gevolg: de batterij wordt dan super heet (oververhitting) en kan heel makkelijk brand veroorzaken. Zeker als er brandbare spullen in de buurt liggen.
- Thuisbatterijen hebben een ingebouwd veiligheidssysteem (Battery Management System), de juiste zekeringen en een brandwerende behuizing (doos). Zelfbouw mist die veiligheidssystemen. Zonder die veiligheid kan een klein foutje ervoor zorgen dat de batterij oncontroleerbaar warm wordt (dit noemt men thermal runaway), en dan stopt niets de brand of explosie.
Kortom: Doe-het-zelf systemen met autobatterijen zijn vaak onveilig.
Gebruik alleen goedgekeurde systemen die speciaal voor thuisgebruik zijn gemaakt.
Je kan bij brand door zo'n zelfgemaakte batterij ook in de problemen komen met je brandverzekering. De autobatterijen voldoen niet aan de strenge regels van het AREI en als er brand ontstaat door dat systeem betaalt de verzekering mogelijk niets uit. Je moet dan alle schade zelf betalen.
Heb bij verbouwingen en renovaties ook aandacht voor:
Let goed op als je batterijen van elektrische machines (zoals boormachines) oplaadt op een bouwwerf of klusplek:
Het gereedschap is kwetsbaar: Het opladen zelf kan soms al fout gaan (net als bij een telefoon of tablet). Maar op een bouwwerf krijgt gereedschap extra klappen, valt het soms, of wordt het heel zwaar gebruikt. Door die schade wordt het risico op problemen tijdens het opladen groter.
- De stroom is onveilig: De elektriciteitsinstallatie (de stopcontacten en kabels) op een bouwwerf is vaak niet perfect. De regels die alles veilig moeten houden, worden daar niet altijd gevolgd.
- Geen beveiliging: Doordat de stroominstallatie niet in orde is, werken de ingebouwde veiligheidsmechanismen (zoals zekeringen die de stroom uitschakelen bij kortsluiting) soms niet.
- Gevaar: Dit betekent dat wanneer er iets misgaat met het opladen van een beschadigde batterij, de zekeringen niet ingrijpen, waardoor er een groter risico op brand of oververhitting ontstaat.
Samengevat: Omdat het gereedschap vaak beschadigd is én de stroomaansluiting onveilig is, is het extra belangrijk om heel voorzichtig te zijn bij het opladen op een bouwwerf.
Opruimen is brandveiligheid: Houd de werf schoon.
Op een bouwwerf ligt veel afval, zoals kartonnen dozen, plastic, houten pallets en stukjes kabel. Dit afval is heel brandbaar!
- Niet laten liggen: Als al dat afval in hoekjes en kamers blijft liggen, wordt het een gevaar.
- Maak het schoon: Maak er een gewoonte van om de werf altijd netjes te houden.
- Direct weggooien: Gooi afval meteen weg. Verzamel het buiten het gebouw en ver genoeg ervan.
De beste oplossing: Zorg ervoor dat het afval zo snel mogelijk wordt opgehaald en afgevoerd.
Kortom: Opruimen is niet alleen netjes, het is de snelste en beste manier om te voorkomen dat een kleine brand een grote ramp wordt.
Doe de deur dicht!
Sluit deuren zodra dat kan op de bouwwerf. Dit is een belangrijke veiligheidsregel om het gebouw te compartimenteren. Zo kan, in geval van brand, rook en vuur minder snel door het gebouw naar de andere ruimtes.
